Genitalen (penis) van 3 mannen Ancistrocerus, Koudekerke, augustus 2010.

Het genitaal van een wesp bestaat uit de aedeagus (penis) die bij de paring wordt ingebracht bij het vrouwtje om zaadcellen over te brengen naar de vrouwelijke voortplantingsorganen. Bij het inbrengen van de penis is er hulp van 2 x 2 uitsteeksels die de sturing bevorderen. Samen heten die uitsteeksels de 'parameren'. De vorm van de parameren kan een determinatiekenmerk zijn bij veel insecten, maar ook de penis is dat. Ik heb hier alleen de penis bekeken van 3 mannelijke muurwespen, waarvan er een zekere gazella en een zekere parietum bij is. Ik heb hier alleen de bovenzijde van het bij een man uitstekende genitaal getoond. De onderzijde is net weer wat anders.

De vergelijking heeft in elk geval opgeleverd dat mijn (mogelijke claripennis) man geen gazella kan zijn. De penissen van deze Ancistrocerus spec. en parietum lijken nog al op elkaar. Alle wespen dateren van 2010. In dat jaar en in 2011 waren er in mijn tuin veel soorten ancistroceris, waaronder claripennis, gazella en parietum. In de jaren daarna is het langzaam bergafwaarts gegaan. In 2024 zag ik er geen enkele meer, maar dat geldt voor heel veel meer insecten, dus ook de kleinere vlindersoorten, waarvan de rupsen voor het broed van muurwespen worden gebruikt. Ik zou graag meer mannetjes (liefst ook claripennis) op het genitaal onderzoeken om zekerheid over de vorm te verkrijgen, want op internet is er nauwelijks iets over te vinden. Nu blijft het wat onzeker, want binnen een soort zijn er altijd wat kleine variaties mogelijk. Omstreeks 2010 was ik daar wat minder mee bezig, maar nu (2025) zal het door de schaarste aan insecten vrijwel onmogelijk zijn.

Foto: © Albert de Wilde